FANDOM


240px-Canada on the globe (North America centered).svg

Kanada na mapie.

Kanada (ang. i fr. Canada) – państwo położone w Ameryce Północnej, rozciągające się od Oceanu Atlantyckiego na wschodzie do Oceanu Spokojnego na zachodzie i Oceanu Arktycznego na północy. Na południu i północnym zachodzie graniczy ze Stanami Zjednoczonymi, granice morskie: na północy z Danią (Grenlandia) i na wschodzie z Francją (wyspy Saint-Pierre i Miquelon). Drugie państwo świata pod względem powierzchni (po Rosji) oraz 36. pod względem ludności. Kanada jest członkiem ONZ, NAFTA, Wspólnoty Narodów, Frankofonii, NATO, G7, APEC.

125px-Flag of Canada.svg

Flaga Kanady.

Obszar obecnej Kanady zamieszkiwały od tysięcy lat ludy tubylcze (plemiona Indian i Inuitów). Rozpoczęte pod koniec XV w. brytyjskie i francuskie ekspedycje zbadały całe atlantyckie wybrzeże Kanady, co spowodowało stopniowe ich zasiedlenie przez brytyjskich i francuskich obywateli. W 1867 cztery kolonie wchodzące w skład Brytyjskiej Ameryki Północnej uchwaliły Konfederację Kanady i powołały do życia nowe państwo – Kanadę. Stopniowy proces

85px-Canadian Coat of Arms Shield.svg

Herb Kanady.

uniezależniania się od Wielkiej Brytanii osiągnął punkt kulminacyjny w 1982, gdy uchwalenie nowej Ustawy o Kanadzie (ang. Canada Act 1982, fr. Loi de 1982 sur le Canada) zerwało ostatnie więzi zależności od parlamentu brytyjskiego.

Kanada do dziś pozostaje monarchią konstytucyjną, z Elżbietą II jako głową państwa i utrzymuje demokrację parlamentarną. Kanada jest krajem dwujęzycznym i wielokulturowym, w którym na poziomie federalnym obowiązują dwa języki oficjalne: angielski i francuski (w ich kanadyjskich odmianach). Kanada jest państwem uprzemysłowionym i zaawansowanym technicznie, o zróżnicowanej gospodarce w znacznym stopniu uzależnionej od własnych bogactw naturalnych i wymiany handlowej – zwłaszcza ze Stanami Zjednoczonymi, z którymi Kanada ma trwałe i liczne związki.

Polonia w Kanadzie Edytuj

Według spisu powszechnego z 2001 posiadanie polskiego pochodzenia etnicznego (ethnic origins) zadeklarowało 817 085 osób (2,8% ludności kraju, z tego 260 415 deklarowało wyłącznie polskie pochodzenie). 208 375 zadeklarowało polski jako język ojczysty, a 118 415 jako język najczęściej używany w pracy.

Większość Polaków w Kanadzie zamieszkuje południowe Ontario. Znaczne skupiska Kanadyjczyków polskiego pochodzenia spotyka się także w prowincjach Manitoba, Saskatchewan, Alberta i Quebec, a mniejsze społeczności w pozostałych prowincjach. Stawia to polską społeczność w Kanadzie jako jedenastą co do wielkości (pomijając grupę niedeklarujących jakiegokolwiek pochodzenia). Polonia tworzy wyraźną kulturowo i stosunkowo silną ekonomicznie mniejszość, aczkolwiek jest wyraźnie niedoreprezentowana na wszystkich poziomach administracyjnych.

Do współczesnych polityków polskiego pochodzenia, działających w Kanadzie, należą:

  • na poziomie federalnym:
    • Ted Opitz (MP Etobicoke Centre Ontario)
    • Władysław Lizoń (MP Mississauga East-Cooksville Ontario)
    • Ed Komarnicki (MP Souris-Mouse Mountain Saskatchewan)
    • Tom Lukiwski (MP Regina-Lumsden-Lake Centre Saskatchewan)
  • na poziomie prowincjonalnym
    • B. Poniatowski (MPP Manitoba)
    • Ken R. Kowalski (MLA Alberta) Speaker of the Legislative Assembly
    • Thomas Lukaszuk (MLA Alberta) (jedyny MP/MLA/MPP urodzony na terytorium RP)
    • Ks. D. Malinowski (MPP Manitoba)
    • Carl Paproski (MLA Alberta)
    • Walter Szwender (MLA Alberta)
    • Geo Topolinsky (MLA Alberta)
  • na poziomie samorządowym:
    • Peter Milczyn (radny reprezentujący Etobicoke-Lakeshore w Toronto)
    • David Soknacki (radny reprezentujący Scarborough-East w Toronto)

W Kanadzie działa szereg organizacji polonijnych o różnym profilu. Przed władzami kanadyjskimi reprezentuje je Kongres Polonii Kanadyjskiej, zrzeszający większość z nich.

Historia Polonii kanadyjskiej i zagadnień związanych z tą grupą etniczną opisane były w szeregu wydawnictw i artykułów prasowych. Z tych pozycji przytoczyć można:

  • William Makowski: The Polish People in Canada (A visual history). Thundra Books (Montreal), 1987, ​ISBN 0-88776-189-5​.
  • Maria A. Jarochowska: Poza gniazdem (wizerunki emigrantki polskiej w Kanadzie w XX wieku). Polski Instytut Naukowy w Kanadzie (McGill University), Montreal 2006, ​ISBN 0-9692784-4-6​.
  • Polonia in Alberta 1895–1995 (The Polish Centennial in Alberta). red. zb., Kongres Polonii Kanadyjskiej, o/Alberta, Edmonton 1995, ​ISBN 1-55195-004-9​.

Filmy Edytuj

Seriale TV Edytuj

Prowincje Edytuj

  • Alberta
  • British Columbia
  • Manitoba
  • New Brunswick
  • Newfoundland and Labrador
  • Nova Scotia
  • Ontario
  • Prince Edward Island
  • Quebec
  • Saskatchewan

Terytoria Edytuj

  • Northwest Territories
  • Nunavut
  • Yukon

Miasta i lokacje Edytuj

  • Toronto
  • Ottawa
  • Calgary
  • Victoria
  • Vancouver
  • Quebec City
  • Montreal
  • Winnipeg
  • Halifax

Atrakcje Edytuj

Aktorzy i twórcy urodzeni w Kanadzie Edytuj

Galeria Edytuj

Canada Day 2003
Canada Day Pin
Canada Day Pin 2
Canada Pin 2
Canada Pin
Disney Canada Day 2006
Pixar-canada1

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.